18 траўня, у 80-ю гадавіну дэпартацыі карэннага насельніцтва Крыма, беларусы прыядналіся да траурнага мітынга памяці ў Варшаве, што праходзіў ля Помніка ахвярам расейскага імпэрыялізму.
Дзеля ўшанаваньня памяці нявінна закатаваных і замардаваных крымскіх татараў, на акцыю прыйшлі прадстаўнікі крымска-татарскай і ўкраінскай дыяспар Варшавы, а таксама прадстаўнікі польскага антыкамуністычнага змаганьня і пасол Украіны ў Польшчы Васіль Зварыч.
Луналі на акцыі і бел-чырвоныя-сьцягі – сваю салідарнасьць і падтрымку выказалі беларусы, сябры Нацыянальна-вызвольнага руху “Вольная Беларусь”.
Ад імя нацыянальна-вызвольнага руху “Вольная Беларусь” выступіў Валер Буйвал. Сябра руху, мастацтвазнавец і перакладнік, выказаў падтрымку карэнным народам Крыму, якія пацярпелі ад злачынстваў маскоўскіх карнікаў, падкрэсьліў гістарычную еднасьць беларусаў і крымскіх татараў ды заклікаў да ўсеагульнай падтрымкі Украіны і ЗСУ у цяперашнім змаганьні з адвечным ворагам.
Гістарычная даведка:
У гэтым годзе споўнілася 80 гадоў генацыду карэннага насельніцтва Крыма. У 1944 годзе згодна з сакрэтнай пастановай Дзяржаўнага камітэта абароны № 5859-сс «Аб крымскіх татарах», падпісанай Сталіным, пачалася спецаперацыя войскаў НКУС па вызваленьні Крымскага паўвострава ад карэннага насельніцтва.
На 18-20 траўня 1944 года прыйшлася Асноўная хваля дэпартацый. На загад Масквы амаль усё крымскататарскае насельніцтва НКВД сагнала на чыгуначныя разводы, адкуль хадзілі цягнікі ў самыя далёкія куткі СССР.
Спецаперацыя, у якой было задзейнічана 32 тысячы супрацоўнікаў НКУС, пачалася а 3 гадзіне ночы. Дэпартаваным (а гэта былі ў асноўным жанчыны, дзеці, старыя, бо ўсё дарослае мужчынскае насельніцтва ваявала) давалі сустрэчу ад некалькіх хвілін да паўгадзіны, пасля чаго на машынах адвозілі на вакзалы Бахчысарая, Джанкой і Сімферопаль, а адтуль у перапоўненых герметычна закрытых эшалонах адпраўлялі на «спецпасяленьні» на ўсход — ва Узбекістан, Казахстан, Таджыкістан. Частка ссыльных была адпраўлена на прымусовыя работы ў Масквавугальны трэст, у прыфрантавыя запасныя лагеры, у ГУЛАГ.
Фармальнай падставай стала абвінавачаньне крымскіх татараў у масавым дэзерцірстве і калабарацыянізме, якое цалкам не адпавядала рэчаіснасьці — больш за 17 тысяч крымскіх татараў з першых дзён вайны служылі ў Чырвонай Арміі. Крымскія татары таксама складалі траціну ўдзельнікаў партызанскага руху, які разгарнуўся на паўвостраве.
У гэты дзень ва Украіне ды ва усім сьвеце ушаноўваюць памяць загінулых і , у кантэксьце сёньняшняй вялікай вайны з Расеяй, выказваюць салідарнасьць з усімі, хто церпіць ад гвалту і перасьледу.
Варшава, помнік Ахвярам расейскага імпэрыялізму.
Варшава, помнік Ахвярам расейскага імпэрыялізму.
