100 год таму — 19 чэрвеня 1924 году — нарадзіўся беларускі пісьменьнік і дзяяч беларускага нацыянальнага адраджэньня Васіль Уладзімеравіч Быкаў.
Васіль Быкаў быў ня толькі геніяльным пісьменьнікам, але і выбітным дзеячом беларускага адраджэньня, які змагаўся за волю і незалежнасьць беларускага народу.
Ён быў сябрам Беларускага Народнага Фронту ад самага яго ўтварэньня. Васілю Быкаву сымбалічна быў выпісаны партыйны білет за №1 (у Зянона Пазьняка быў за №2), што падкрэсьлівала яго асаблівую ролю ў дэмакратычным адраджэнскім руху.
Прапануем вашай увазе прамову Васіля Быкава на IV Зьездзе БНФ у 1995 годзе, пасьля прыходу да ўлады Лукашэнкі і правядзеньня антынароднага рэферэндума.
Вось невялікі урывак з гэтага актуальнага і сёньня выступу:
“Беларускі Народны Фронт — не звычайнае, хоць бы і дэмактарычнае, згуртаваньне, але і першы, самы карэнны асяродак нацыянальнай дэмакратыі, ад якога ідуць усе іншыя дэмакратычныя атожылкі. БНФ несумненна валодае ісьцінай. Ягоная ідэя адраджэньня, безумоўна, самая бясспрэчная і сьветлая ідэя нацыі. І не яго віна, што яна дасюль застаецца нерэалізаванай.
Мабыць, 7 год надта кароткі тэрмін, за які нельга зрушыць тое, што змёрзлася і скамянела за стагоддзі. Цяпер можна паставіць пытаньне так: ці варта было спрабаваць тое зрушыць? Так, трэба было! Трэба было ўчора, трэба сёньня і, як паказаў вопыт, трэба будзе заўтра і пасьлязаўтра. Іначай жыць нельга. І на гэта павінен разлічваць дыханьне і свае сілы Беларускі Народны Фронт”.
Васіль Быкаў быў шчырыс патрыётам Беларусі, ён верыў у нацыянальную краіну, у якой людзі жывуць згодна з нацыянальнымі каштоўнасьцямі, не губляў надзеі на такую краіну, аднак усьведамляў што шлях да таго не просты і не кароткі:
Дык няхай яна гарыць, нашая кволая спадзяванка, якую мы песьцім і тулім, ашчаджаем і беражэм, як лепшыя зь беларусаў яе бераглі да нас з думкай: а раптам яна ўспыхне сонечным зьзяньнем, калі надарыцца спрыяльны для таго час. Бо, калі ня будзе таго хай абе слабога агеньчыку, ня ўспыхне нічога. І для нас настане вечная ноч. Але мы ня хочам вечнай начы, мы – божае стварэньне людзі, і маем права на боскую долю.
Памажы нам, Гасподзь!
Жыве Беларусь!”
