Пры манастыры УПЦ МП «Голосіївська пустинь» ў Кіеве працуе падпольная школа, дзе дзецям выкладаюць прадметы па савецкіх падручніках, паказваюць расейскія фільмы і вучаць расейскім песьням. І хоць дырэктарка называе устнову «сямейным клюбам», ён працуе як звычайная школа — дзеці вучацца пяць дзён на тыдзень з 9:00 да 14:00, ёсць група падоўжанага дня. Дакументы ж школьнікаў для фармальнасьці знаходзяцца ў ліцэнзаваных украінскіх школах, але дзеці там не вучацца.
Украінскім незалежным журналістам-расьледвальнікам «Слідство.Інфо» стала вядома пра існаваньне адукацыйнай установы, у якую аддаюць сваіх дзяцей парафіяне аднаго з кіеўскіх храмаў Украінскай праваслаўнай царквы маскоўскага патрыярхату. Каб даведацца дэталі функцыянавання гэтай установы, журналістка «Слідство.Інфо» удала з сябе жанчыну, якая хоча ўладкаваць дзіця сваячкі ў адукацыйную ўстанову, якая мае прыкметы падпольнай школы. Яна паразмаўляла з дырэктаркай, настаўнікамі і бацькамі вучняў.
Як яна высьветлілася, у школе зараз навучаецца больш за 60 дзяцей, ад першага да дзевятага класаў. Паводле слоў дырэктаркі ўстановы, у школе працуе 16 настаўнікаў.
Ганна Болгава, дырэктарка праваслаўнай «школы» «Пэрспэктыва»
Дырэктаркай падпольнай школы зьяўляецца Ганна Болгава. Яна заснавала так званую праваслаўную школу «Пэрспэктыва» для хрысьціянскіх дзяцей, якая працуе з лютага 2025 году. Судзячы па атрыманых зьвестках, у школе прытрымліваюцца савецкай сыстэмы адукацыі. Напрыклад, звычайныя чатыры клясы пачатковай школы скарацілі да трох.
У раскладзе заняткаў для першага класу журналісты ўбачылі прадмет «славянская мова». Настаўніца пачатковай школы Ларыса Абрасімава патлумачыла, што на самой справе гэта — расейская мова.
Ларыса Абросімава, настаўніца пачатковых класаў школы «Перспектыва»
Падчас экскурсіі школай удалося азнаёміцца з падручнікамі, па якіх вучацца першакласнікі. Сярод іх, напрыклад, арыфмэтыка 1966 году выданьня, гэта значыць савецкіх часоў. «Яна разьлічана на тры гады, таму мы і ўзялі яе. Шэсцьдзесят шосты год выданьня. Затое дзеці потым ведаюць матэматыку вельмі добра», — кажа настаўніца пачатковых класаў.
Дырэктарка школы пры манастыры таксама расказала пра такія прадметы як «Фільм» і «Музыка».
«Па панядзелках мы паказваем фільмы добрыя. Апошні раз паказвалі фільм «5 секретов настоящего мужчины» праекту «Общєє дєло» з Расеі», — кажа Болгава. Яна таксама дадала, што на ўроках музыкі дзеці сьпяваюць савецкія песьні: «Вядома, там цудоўныя песьні былі. Цяпер яшчэ старэйшая школа вучыць: «Под небом голубым есть город золотой».
Самі, так бы мовіць, адукатары называюць сваю школу сямейным клюбам. «Мы існуем у фармаце сямейнага клюбу. Нам гэта вельмі падабаецца, таму што, па-першае, у нас і праграма іншая. Так нас ніхто ня можа зачапіць. Ну бацькі сабраліся, дзеці аформлены ў дыстанцыйнай школе. Мы сабраліся і дадаткова тут навучаемся. Гэта наша асабістая справа», — кажа Болгава.
Гэтая адукацыйная ўстанава пры манастыры, нягледзячы на тое, што мае ўсе прыкметы звычайнай школы (поўны навучальны дзень з 9:00 да 14:00, група падоўжанага дня, кантрольныя працы, адзнакі і інш.), працуе без афіцыйнай ліцэнзіі.
Маці аднае з вучаніц расказала, што дакумэнты яе дачкі знаходзяцца ў іншай, легальнай школе, а фактычнае навучаньне адбываецца пры манастыры. «Ёсьць прыватны ліцэй у Хотяніўцы пад Кіевам, ён зь ліцэнзіяй, выдае дакументы дзяржаўнага ўзору. Мы забралі дакументы [дзіцяці] са школы і завезьлі туды. Мы там зарэгістраваныя, нас пераводзяць з клясы ў кляс, усе дакументы, ведамасьці запоўніваюцца. І па дакумэнтах, для дзяржавы яны там вучацца, яздзяць у Хотяніўку ці не яздзяць», — расказвае жанчына.
Гаворка ідзе пра ліцэй «Ранчо Скул». Журналісты “Слідство.Інфо”, таксама пад легендай, паразмаўлялі з яго дырэктаркай Янай Кожамай, чыім нумарам падзялілася дырэктарка праваслаўнай школы.
«Яны зусім не вучацца са мной, яны проста запісваюцца», — сказала Яна Кажэма. «А ўся адукацыя адбываецца ў школе пры манастыры, дзякуючы нашаму сяброўству з Ганнай Анатольеўнай (Балгавой, — рэд.) школа дае нам адзнакі і ўсё такое. А мы ўсе адзнакі ставім сюды, усё з гэтай школы. Яны ззяюць, як зоркі».
Яшчэ адна школа, якая дапамагае існаваньню «сямейнага клуба» пры рускай царкве, — гэта Навучальна-адукацыйны комплекс «Агульнаадукацыйная школа I-III ступеняў — дашкольная навучальная ўстанова» Канстанцінаўскага гарадскога савета Данецкай вобласьці. Там афіцыйна працуе Ларыса Абросімава, настаўніца пачатковых класаў, з якой украінскай журналісцы ўдалося пагутарыць падчас наведваньня школы пад легендай.
Журналісты-расьледвальнікі “Слідство.Інфо” стварылі фільм пра падпольную школу. Як стала вядома, пасьля гэтага матэрыялу СБУ ўзялася расследаваць дзейнасьць на тэрыторыі манастыра УПЦ МП «Галосееўская пустынь» у Кіеве.
